શીતળા સાતમ એ દિવસ છે જ્યારે ગુજરાત શીતળા માતાની પૂજા કરે છે, એ દેવી જેમના નામનો અર્થ જ "શીતળતા આપનાર" થાય છે. તેઓ તાવ શાંત કરનાર અને ઓરી, અછબડા તથા શીતળા જેવા રોગ, ખાસ કરીને બાળકોમાં, મટાડનાર દેવી તરીકે પૂજાય છે. આ દિવસે માતાઓ પોતાના પરિવારના આરોગ્ય અને રક્ષા માટે તેમને પ્રાર્થના કરે છે. આ તહેવાર રંધણ છઠના બીજા દિવસે આવે છે, જ્યારે તમામ ભોજન અગાઉથી રાંધી લેવાયું હોય છે.
શીતળા સાતમનો સૌથી નોંધપાત્ર રિવાજ એ છે કે ચૂલો સળગાવાતો નથી અને કંઈ તાજું રાંધાતું નથી. પરિવાર રંધણ છઠે તૈયાર કરેલું ઠંડું ભોજન જ ખાય છે, એ રિવાજ જે દેવીના શીતળ, શાંત સ્વભાવને માન આપે છે અને ચૂલાને એક દિવસનો આરામ આપે છે. સ્ત્રીઓ વહેલા ઉઠી ઠંડા પાણીથી સ્નાન કરે છે, શીતળા માતાના મંદિરે જાય છે, અને ઠંડું ભોજન, પાણી અને પ્રાર્થના અર્પણ કરે છે. એ ઘરના, અને ખાસ કરીને બાળકોના કલ્યાણમાં મૂળ રાખતો સાદો, કાળજીભર્યો તહેવાર છે.
શીતળા સાતમ 2026 ગુરુવાર, 3 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ છે, રંધણ છઠના બીજા દિવસે.
શીતળા માતા શીતળતાની દેવી છે, એટલે પરિવાર આગલા દિવસે રંધણ છઠે રાંધેલું ઠંડું ભોજન જ ખાય છે, ચૂલો સળગાવ્યા વગર. તે તેમના શાંત સ્વભાવને માન આપે છે અને ચૂલાને એક દિવસનો આરામ આપે છે.
શીતળા માતા તાવ શાંત કરવા અને ઓરી, અછબડા તથા શીતળા જેવા રોગ, ખાસ કરીને બાળકોમાં, મટાડવા માટે પૂજાતી દેવી છે. માતાઓ પોતાના પરિવારના આરોગ્ય અને રક્ષા માટે તેમને પ્રાર્થના કરે છે.